Di pipul d?n na Afrika

Ak?din to wan v?sh?n, di w?d "Afrika" k?m?t fr?m di nem f? di Berber trayb Afrigia, we bin de na di n?t pat na di Afrika k?ntin?nt, na de di Roman provins na Afrika bin de bak. Di Roman provins na Afrika na Rom bin mek am insay 146 bifo Krays. e. na di say we di Katajian stet bin de, bin de na di n?t-w?st pat na Tunisia tide. Insay di t?m we di ?mpaya bin de rul, Afrika bin de pan di s?nat?ri provins d?n ?n na wan pr?konsul bin de rul am. Di t?m we di ?mpaya bin de, na di we aw di siti d?n bin de go bifo. Siti d?n bin g?t di rayt d?n we di k?ntri d?n we d?n bin de rul ?n di munisipaliti d?n bin g?t. Di men layt na di siti d?m na bin di Roman pipul d?m we bin de rul di k?ntri ?n di Romaniz elit d?m we bin de na di lokal pipul d?m. Fr?m di k?lch?, insay di t?m we di ?mpaya bin de rul, di provins na Afrika bin ple big pat. B?t di pipul d?n we bin de na di eria d?n we d?n bin de liv na di eria d?n we d?n bin de, n? bin de nia di Latin langwej ?n di Roman k?lch?. Insay di 4th-5th s?ntiw?d. i bin bi di say usay slev d?n ?n k?lm?n d?n bin de t?n agens di g?vm?nt bad bad wan, ?n dis bin mek di Roman ?mpaya wik bad bad wan ?n i bin ?p f? mek i f?d?m. Insay di ia 5000. Vandal d?n bin kam de na Afrika. Insay di ia 6000. di Bizantin empara we nem Jastinian bin ebul f? gi bak di say we bin de nia di si, b?t di pawa we Bizantin bin g?t n? bin izi f? am. Insay di ia 700 Di Arab d?n bin win di provins na Afrika.

Na N?t Afrika, bak insay di 1st mileni?m bifo Krays. e. s?m indip?nd?nt stet d?n bin de: Kataj, we pipul d?n we k?m?t na Fonishia bin bil, we bin de t?k wan S?mit langwej we bin de nia Ibru, M?ritania ?n Numidia, we di pipul d?n na Libya bin mek. F? fala di k?nkrit we di Roman d?n bin win Kataj insay 146 bifo Krays. e. d?n stet d?n ya, afta d?n bin d?n f?t tranga wan, d?n bin bi di Roman d?n pr?pati d?n. F? s?m ?ndr?d ia bifo di nyu t?m, di div?l?pm?nt f? wan klas sosayti bin bigin na di terit?ri na Itiopia tide. Wan pan di stet d?m we div?l?p ya – Aksum – bin rich in mak insay di 4th s?ntinari BC. n. e., we in pr?pati d?n na di w?st rich di k?ntri we nem Meroe na di Nayl Vali, ?n na di ist – "Happy Arabia" (modern Yemen). Insay di II mileni?m ?n. e. str?ng stet d?n d?n div?l?p na W?st?n Sudan (Ghana, Mali, Songhai ?n Bornu); leta, d?n bin mek stet d?n na di Gini k?st (Ashanti, Dahomey, Kongo, ?n ?da wan d?n), na di w?st pat na Lek Chad (stet d?n na di Hausa pipul d?n) ?n na b?ku ?da eria d?n na di men land na Afrika.

Di langwej d?m f? di pipul d?m na Tropik Afrika, we de na di sawt pat na di Semitik-Hamitik famili, naw d?n kin j?yn to tu famili d?m: Nayja (Kongo)-K?d?fan ?n Naylo-Sahara. Di Naija-Kordofanian grup inklud di Naija-Kongo grup – di grup d?m we b?ku pas ?l ?n we de mek wanw?d: di W?st Atlantik, Mande, V?lt, Kwa, B?nu-Kongo ?n Adamawa-Istan. Di pipul d?m na di W?st Atlantik inklud wan big Fulbe pipul d?m we de liv na difr?n grup d?m na ?lmost ?l di k?ntri d?m na W?st?n ?n S?ntral Sudan, di Wolof ?n Serep (S?n?gal), ?n ?da wan d?m.di ?pa rich d?m na di riva d?m S?negal ?n Nayja (Gini, Mali, ?n ?da wan d?m. ), di pipul d?m na di V?lta (moy, loby, bobo, Senufo, ?n ?da wan d?m) – na B?kina Faso, Gana ?n ?da k?ntri d?m. Di Kwa pipul d?m inklud big pipul d?m na di Gini k?st l?k di Yoruba ?n Ibo (Nayjiria), Akan (Ghana) ?n Ewe (B?nin ?n Togo); klos to di Ewe pipul d?n na di bakgr?n, we de na di sawt ?n s?nt?nde d?n kin k?l d?n Dahomeans; wan pozish?n we de ayd sm?l na pipul d?n we de t?k langwej (? dayal?kt) f? di Kru de. D?n pipul ya na Bakwe, Grebo, Krahn ?n ?da pipul d?n we de na Laybiriya ?n Ayvri K?st (Ayvri K?st). Di Benue-Kongo sabgrup na b?ku pipul d?n we mek am, we d?n bin de t?k bifo t?m se na wan sp?shal Bantu famili ?n di Istan Bantu grup. Di Bantu pipul d?m, we rili homoj?nik pan langwej ?n k?lch?, de na di k?ntri d?m na S?ntral ?n pat pan Istan ?n Sawt Afrika (Dimokrasi Rip?blik f? Kongo (we d?n bin de k?l Zaire trade), Angola, Tanzania, Mozambik, Zimbabue, Sawt Afrika, ?n ?da wan d?m). Bantu pipul d?n we sabi b?t langwej kin sheb d?n to 15 grup d?n: 1st – duala, lupdu, fang, ?n ?da wan d?n; 2nd -teke, mpongwe, kele, we de na di w?l; 3rd – bangi, pgala, m?ngo, tetelya; 4th – Ruwanda, we de na di rundi; 5th – ganda, luhya, kikuyu, kamba; 6th-nyamwezi, we na nyatura; 7th – Swahili, togo, hehe; 8th – Kongo, ambundu, we de na di k?ntri; 9th-chokwe, we na luena, ?n di ?da wan d?n; 10th-luba we de na di b?di; 11th-bemba, fipa, tonga, ?n di ?da wan d?n; 12 – Malawi 13 – Yao, Makonde, Makua; 14th – ovimbundu, ambo, h?ro; 15th – Shona, Suto, Zulu, Spit, Swazi, ?n ?da wan d?n.

Bantu langwej d?m na grup d?m bak we na Pigmi d?m na di Kongo Besin (Efe, Basu A, Bambuti, ?n ?da wan d?m), we d?n kin difr?n as difr?n pipul d?m. Pan di ist ?n s?ntral Bantus, di Swahili langwej, we d?n g?t notis infl?w?ns pan Arabik, d?n b?ku insay di las dik?d ia, di n?mba f? di wan d?n we de t?k am na 60 mily?n (di Swahili pipul d?n n?mba 1.9 mily?n). Di adamaua, we na di ist sabgrup, inklud di Azande, Cham-Ba, Banda, ?n ?da pipul d?n we de na S?ntral ?n Istan Sudan.

Di Kordofan grup, we rili sm?l pan n?mba ?n terit?ri, inklud di pipul d?n na Koalib, Tumtum, Tegali, Talodi ?n Katla (R?pablik f? Sudan).

Di Naylo-Sahara famili g?t grup d?n we de sho d?n: Songhai, Sahara, Shari-Nile, ?n tu pipul d?n we difr?n pan langwej we d?n k?l Maba ?n F? (Fur). Di Songhai inklud di Songhai pr?pa, ?n bak di Djerma ?n di Dandy, we de na di bank d?n na di midul rich na di Nayja; to di Sahara grup – kanuri, tuba (tibbu) ?n zagava, we de liv nia di shore d?m na Lek Chad ?n na di S?ntral Sahara. Di Shari-Nil grup we imp?tant pas ?l na dis famili inklud di Istan Sudan pipul d?m (Dinka, Puer, Luo, Bari, Lotuko, Masai, Nuba, ? Nubians, ?n ?da wan d?m), we bin de insay wan indip?nd?nt Nayl?tik famili bifo; S?ntral Sudan pipul d?m (Bagirmi, Morumadi), Berta ?n Kunama pipul d?m. Di pipul d?n na dis grup de na di n?t pat na Zaire ?n na di sawt pat na Sudan. Di Morumadi langwej d?n na di Pigmy trayb d?n (Efe, Basua, ?n ?da wan d?n) de t?k am.

Конец ознакомительного фрагмента.